سکه سفره هفت سین / تاریخچه و اهمیت سکه عید نوروز

همانطور که بیشتر مراسم و آیین های امروزه ی ما ریشه ی دیرینه دارد و به زمان های قدیم بر می گردد. عید نوروز نیز ریشه در سنن گذشته ی ایرانیان دارد. ایران با پیشینه ی هزاران ساله و داشتن ریشه های قدیمی و بس محکم، آیین های بسیار زیادی دارد که گاه شنیدن آن ها خالی از لطف نیست. از جمله این موارد حضور سکه سفره هفت سین به عنوان یکی از سین های سفره نوروزی است.

سکه سفره هفت سین

عید و سکه نوروز قصه های خاص خود را دارند. ما در این مطلب شما را با ریشه ی وجود سکه در سفره ی هفت سین و عیدی دادن سکه آشنا خواهیم کرد.
شاعران قرن ۴ و ۵ هجری، همچون فردوسی، عنصری، بیرونی، تبری و مسکویه و…. برگزاری عید نوروز را به پیش از اسلام و پادشاه جمشید نسبت می دهند. به همین دلیل به جشن های عید نوروز، عید نوروز جمشیدی می گفتند.
به نقل از کتب مشهور تاریخی، داریوش دوم برای عید نوروز سکه ای ضرب کرد که در یک طرف آن، عکس سربازی با تیر و کمان وجود داشت. که البته ضرب سکه طلا یک قرن پیش توسط داریوش انجام پذیرفت. سکه های او را داریک یا دریک می گفتند.
رسم عیدی دادن سکه به هرمز دوم( شاه ساسانی) بر می گردد که چون وضع اقتصادی مردم به تدریج بد می شد، عیدی سکه جای خود را به محصولات کشاورزی داد.

خسرو انوشیروان شاه در سال ۵۴۹ میلادی، رابطه ی خوبی با مردم داشت و دیدارش را با مردم بیشتر کرد. به همین دلیل دستور داد کاخ بزرگی بسازند تا به راحتی با مردم ارتباط داشته باشد. و سکه ای که در یک طرف آن عکس خودش حک شده بود را به افرادی که به او و وطن خدمت کرده بودند، هدیه می داد.

>>>بیشتر بخوانید:

سیر سفره هفت سین، نماد چیست؟

نوروز و ایرانیان باستان

ایرانیان باستان، هنگام آغاز سال جدید، لباس نو می پوشیدند، سفره ای پهن می کردند و در آن انواع خوراکی ها، آشامیدنی ها و شیرینی و شمع، آیینه و گل و سبزه می گذاشتند. بر سر سفره می نشستند و منتظر شنیدن کوس و نقاله شاهی می شدند.

وقتی صدای کوس سال نو می آمد ریش سفید خانواده بلند می شد و به هر یک از اعضای خانواده یک عسل قاشق و سه آبنبات یا شیرینی همراه با سه سکه طلا و سه برگ سبز هدیه می داد. سپس تمام اعضای خانواده بر می خواستند و اوستای سال جدید را می خواندند و آرزوی نیکی و خوشبختی برای سال جدید می کردند.

رسم شاهان بود که با دست خود به رعایا و شاهزادگان سکه هدیه می دادند. آن ها سکه را می گرفته روی دو زانوی خود می نشستند و به پیشانی می ساییدند و تعظیم کنان دور می شدند.

نوروز بعد از اسلام

بعد از اسلام مراسم نوروز فقط در خانواده های ایرانی انجام می شد اما کم کم تا اسپانیا کشیده شد. در زمان عباسیان، مراسم نوروز انجام می شد اما عیدی سکه رسم نبود.

هارون الرشید خلیفه عباسی به تمامی ملاقات کنندگان خود سکه هایی که یک طرف آن رنگ زده بود هدیه داد و به همه گفت سال بعد خبری از عیدی نیست و باید سکه ها را با خود بیاورند. هدفش خرج نکردن آن ها بود.
در دوره سامانیان از دانشمندان معروف آن زمان از جمله خیام خواسته شد تا گاه شمار تاریخی را بهتر سازند. آن ها سال نو را روز اول بهار قرار دادند. این گاه شمار به تقویم جلالی شهرت دارد. برای ثابت ماندن تقویم قرار شد به هر ۴ سال روز های سال را به جای ۳۶۵ روز ۳۶۶ روز در نظر بگیرند. این گاه شمار از سال ۱۳۹۲ هجری آغاز به کار کرد.

نادرشاه و مراسم نوروز

نادر شاه از جمله پادشاهانی بود که علاقه خاصی به مراسم نوروز داشت و برای این مراسم سکه ای ضرب کرده بود که در یک طرف آن نوشته شده بود ما “خیر فی وقع” و در سمت دیگر آن نوشته بود “نادر ایران زمین” و آن را به نوکران و ملاقات کنندگان خود هدیه می داد.
ناصرالدین شاه نیز به حضار سکه هایی می داد که به شاهی سفید معروف بود. سبدی از این سکه ها جلوی او گذاشته می شد و یکی یکی حضار از جلوی او رد می شدند و او به آن ها یکی از این سکه ها می داد و آن ها هم برای پادشاه و سلطنت او برکت و دوام آرزو می کردند.

حکمت وجود سکه در هفت سین

عدد هفت از قدیم برای ایرانیان خاصیت جادویی داشته است. در قدیم هفت سینی که در آن ها دانه های پربرکت را می کاشتند بر سر سفره عید می گذاشتند و به تدریج این هفت سینی با هفت میوه و خوراکی که با سین شروع می شود تلفیق شد و سفره هفت سین نوروزی امروز پدیدار شد.

سکه سفره هفت سین، نشان قدرت و ثروت است. درقدیم، هفت سکه را در آب می ریختند و سر سفره ی عید می گذاشتند تا به سال نو آن ها برکت و ثروت هدیه دهد.