آرمان ملی نوشت: کشمکشهای بودجهای مجلس با دولت همچنان ادامه دارد و هر اندازه دولت از تعامل و همکاری دم میزند گویی مجلس شمشیر را از رو بسته است. روز گذشته نیز قریب به همین امر اتفاق افتاد جایی که نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه به مجلس رفت تا به جای رئیس جمهور از بودجه تقدیمی دفاع کند اما مجلسیها طبق روال گذشته خود با داد و بیداد از وی پذیرایی کردند و در پایان نیز کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۰ را رد کردند. باید دید تقابل بودجهای مجلس و دولت به کجا خواهد رسید. برای بررسی هماوردی بودجهای دولت و مجلس، رد کلیات بودجه و حواشی آن«آرمان ملی» با مهدی پازوکی اقتصاددان و استاد دانشگاه به گفت و گو پرداخته است که میخوانید.
رد کــلیات بودجه ۱۴۰۰ درمجلس را چگونه ارزیابی میکنید؟
تقابل به نفع اقتصاد ایران نیست. در واقع این برخورد چکشی مجلس با لایحه دولت بیثباتی اقتصادی را در اقتصاد ایران تشدید میکند و از این جهت با آن مخالفم. اینکه لایحه دولت را در جهت منافع ملی و ملت ایران اصلاح کنند کاملا کار بخردانهای است اما اینکه سعی کنند در شرایطی که در حال ورود به قرن جدید هستیم و کشور باید از ثبات نسبی برخوردار باشد با برخی رفتارها و رویکردها به جای ایجاد ثبات ناخواسته به بیثباتی دامن بزنند اصلا قابل پذیرش نیست و باید در این رویکردها تجدید نظر شود. اقتصاد ایران به شدت از بیثباتی رنج میبرد لذا هرگونه سیاستی که این بیثباتی اقتصادی را تشدید کند به نفع منافع ملی نیست. بنابراین اگر مجلس محترم لایحه دولت و منابع درآمدی آن را کارآمدتر میکرد و در بخش مخارج یا هزینههای دولت هزینههای غیر ضرور را کاهش میداد بسیار عالی بود اما مجلس روند دیگری را پیش گرفت که نه تنها به سمت اصلاح لایحه بودجه به نفع مردم نبود بلکه این روش مضرات زیادی را نیز با خود به همراه داشت. به عنوان یک کارشناس اقتصادی به شدت با برخی اصلاحات کمیسیون تلفیق مخالفم. این رویکردها اصلاح به نفع جامعه نیست و نشان میدهد که اقتصاد ایران به شدت تحت تاثیر سیاست است. چون میبینند دولت در ماههای پایانی عمر خود قرار دارد نباید مردم را نسبت به روندهای موجود و عملکردها بدبین کنند. برخی نمیدانند که مردم اگر از دولت و اصلاحطلبان رویگردان شوند و آنها را نخواهند قطعا اصولگرایان و تندروها را هم نخواهند خواست. به عبارت دیگر عدم حمایت جامعه از اصلاحطلبان و اعتدالیون به این مفهوم نیست که آراء و سرمایه اجتماعی آن جریان به سبد اصولگرایان و تندروها ریخته خواهد شد. به نظر من منافع ملی را باید در نظر گرفت و چنین رویکردی در خصوص بودجه میتواند کلی هزینه برای کشور داشته باشد و بیثباتی را در اقتصاد ایران تشدید کند. به همین دلیل به شدت مخالف اصلاحات مجلس در بودجه ۱۴۰۰ هستم.
نمایندگان مجلس بعضا ایراداتی را به لایحه بودجه وارد میکنند اما به اذعان برخی مقامات در دولت مجلسیها هرگز نگفتهاند که ایراداتشان به کدام قسمت از بودجه است؛ اساسا این نوع رویکرد مجلس حاصل نگاه تخصصی به مساله بودجه است یا نوعی تقابل با دولت؟
معتقدم که این مساله سیاسی است و نمایندگان به جای اعتراض به لایحه بودجه باید راه حل ارائه دهند. هیچ دولتی دنبال این نیست که مردم خود را اذیت کند. آقایان چون اکثرا استاد دانشگاه هستند مثلا مالیات دانشگاه را ثابت ده درصد اعلام کردهاند. این در گزارش کمیسیون تلفیق آمده است. در حالی که معلم آموزش و پرورشی که ۱۰ میلیون حقوق میگیرد باید ۱۵ درصد مالیات بدهد. این عدالت است؟ از طرف دیگر ورود خودروهای لوکس از مناطق آزاد در این شرایط اقتصادی کشور که من به شدت مخالف آن هستم به حمایت از اقشار آسیبپذیر و در راستای عدالت محوری است؟ مثلا برخی معلمان را از آزمون معاف کردهاند در حالی که هر کس بخواهد در دولت استخدام شود باید آزمون دهد که به نظر میرسد باز هم در جهت بیعدالتی قدم برداشته میشود. این حق کمیسیون تلفیق است که بخواهد اصلاحاتی را در لایحه بودجه انجام دهد اما اینکه لایحه بودجه را به این شکل کردند نمایانگر این مساله است که خواستند به دولت در اصطلاح خودی نشان دهند. در حالی که این خود نشان دادن برای ملت هزینه دارد. امیدوارم سران قوا بنشینند با رهنمودهای مقام معظم رهبری برای حل این مساله در جهت منافع ملی رفتار کنند. زیرا برخی نمیدانند که این بیثباتی میتواند چه تبعات بدی داشته باشد.
از دیدگاه شما این کشمکش بودجهای دولت و مجلس ادامهدار خواهد بود یا اینکه یکی از طرفین عقب خواهد نشست؟
دولت باید ظرف دو هفته مجددا این لایحه را به مجلس ببرد. اگر مجلس لایحه را دوباره رد کرد که میرود برای سه دوازدهم و اگر تایید کرد که کار به روال معمول جلو خواهد رفت. ولی اگر این مناقشه ادامه پیدا کند در این شرایطی که دشمنان خارجی ما از جمله اسرائیل، عربستان و تندروها در آمریکا که بدشان نمیآید بیثباتی در اقتصاد ایران تشدید شود این به نفع ملت و اقتصاد ایران نیست. خصوصا در این شرایطی که حقوق بازنشستگان در سال آینده را نداریم و باید مجلس تصویب کند. چون با توجه به تورمی که اکنون بالای ۳۵ درصد است نتوانیم این حقوق را بدهیم میتواند تبعات منفی بسیاری بر اقتصاد ایران داشته باشد.
مخالفان بودجه اعلامی دولت را رویایی و دستنیافتنی عنوان میکنند مثل دلار ۱۱۵۰۰ یا صادرات ۲٫۵ میلیون بشکه نفت در روز؛ اساسا شما فکر میکنید با توجه به شرایط فعلی این بودجه محق به واقعیت است؟
بودجه دولت قابل نقد است و اگر من جای مجلس بودم ۲۰ درصد از مخارج ۸۴۱ میلیارد تومانی را کاهش میدادم و سعی میکردم هزینههای غیرضرور را کاهش دهم تا اقتصاد از یک ثبات بهتری برخوردار شود. اما کمیسیون تلفیق؛ بودجه را ۴۱ درصد بالا برده بود که من بیشتر با این عملکرد کمیسیون تلفیق مخالفم. یعنی بودجه ۸۴۱ هزار میلیاردی دولت با این افزایش ۴۱ درصدی کمیسیون تلفیق تبدیل به ۱۱۹۳ هزار میلیارد شده است که کارشناسی نیست. همین مسائل است که بر قیمت ارز و تلاطم در جامعه تاثیر میگذارد. اگر دولت و مجلس بر روی منافع ملی تعامل داشته باشند و سعی نکنند حساسیتهای کاذب را بیشتر کنند این تعامل به نفع کشور خواهد بود. امروز باید از این فرصتی که با روی کار آمدن بایدن و احتمال بازگشت به برجام و رفع تحریمها ایجاد شده، استفاده کنیم. یکی از دلایلی که قیمت ارز از ۳۲ هزار تومان به ۲۱ هزار تومان رسید نه به جهت تحولات اقتصادی؛ به این دلیل بود که مردم امید دارند که دولت جدید آمریکا درست عمل کند و به برجام باز گردد و امیدوارم که این اتفاق رخ دهد.













تعبیر خواب
قیمت ارز
فال حافظ