درگذشت جلال ستاری/ راوی هزار و یک شب فرهنگ ایران

  • کد خبر : 441880
  • 10 مرداد 1400 - 13:32
درگذشت جلال ستاری/ راوی هزار و یک شب فرهنگ ایران

نیوز: ایران مهد اساتیدی است که در یادها باقی خواهند ماند. جلال ستاری، استاد دانشگاه، پژوهشگر، اسطوره شناس، نویسنده و مترجم سرشناس کشورمان که بیش از ۱۰۰ کتاب در زمینه‌های تئاتر، سینما، اسطوره‌شناسی، تاریخ هنر، نقد فرهنگی، ادبیات و … منتشر کرده است، در سن ۹۰ سالگی در ۹ مردادماه ۱۴۰۰، درگذشت.

جلال ستاری، سال ۱۳۱۰ در رشت زاده شد. او که در سوئیس تحصیل کرده و دکترا گرفته بود، پس از بازگشت به ایران، در مدت ۶ دهه، بیش از ۱۰۰ کتاب در زمینه‌های اسطوره‌شناسی، ادبیات نمایشی و نقد فرهنگی، تالیف و ترجمه کرد.

 جلال ستاری

«افسون شهرزاد»، «پژوهشی در اسطوره گیلگمش و افسانه اسکندر»، «جان‌های آشنا»، «نمایش در شرق» و «آیین و اسطوره در تئاتر»، را می توان از جمله آثار تألیفی و از مهم‌ترین کتاب‌های ترجمه‌ وی نیز می‌توان به «اسطوره‌های عشق»، «دانش اساطیر»، «تأثیر سینما در کودک و نوجوان» و … اشاره کرد.

وی در سال ۱۳۸۴ از وزارت فرهنگ فرانسه نشان فرهنگ و هنر دریافت کرد.مراسم خاکسپاری جلال ستاری، صبح سه‌شنبه ۱۲ مرداد در قطعه هنرمندان بهشت زهرا برگزار می‌شود.

درگذشت جلال ستاری

با یاد راوی هزار و یک شب فرهنگ ایران

– هر کس با فرهنگ و هنر و ادب و تاریخ ایران مأنوس باشد، و در این حوزه‌ها مطالعه کرده باشد، بدون تردید کتابهای جلال ستّاری را دیده، و تعدادی از آنها را خریده و خوانده است.
جلال ستّاری در سوییس روانشناسی خوانده بود و از شاگردان ژان پیاژه بود. پهنا و ژرفای دانشش خیره‌کننده بود. کلمه به کلمهٔ مقالات و کتابهایش، حاصل تأمّلات عمیق، و‌ حاوی نکات مفید و‌ تازه است.
ستّاری همچون رفیق گرمابه و گلستانش، داریوش شایگان، عابر متفکّر آفاق فکری و فرهنگی مشرق و مغرب زمین بود.
– تعدّد عناوین و کثرت تألیفات دکتر ستّاری شگفت‌انگیز است. او در سینما، تئاتر، اسطوره، روانشناسی، الهیات، عشق، تصوّف، قصّه، شعر و سیاست، کتاب و مقاله نوشته‌است. ویژگی منحصر و ممتاز هر یک از تحقیقات او، تحلیلهای عمیق روانشناسانه است.

از متون محبوب دکتر

– کتاب شگرف هزار و یک شب، یکی از متون محبوب دکتر ستّاری بود. ستّاری قصّهٔ شهرزاد را «نمایش چیرگی عشق و ایمان بر نفرت و تقدیر کور»می‌دانست. ستّاری سالها بر روی این کتاب تأمّل و تحقیق کرده بود، و حاصل این تتّبعات را در کتاب نفسگیر افسون شهرزاد چاپ کرده بود. این کتاب – باوجود پژوهشهای دقیق خاورشناسان- از جهت شیوهٔ تحقیق، استقصای منابع، تجزیه و تحلیل اسناد و مدارک و نتیجه‌گیری بی‌نظیر است.
دکتر ستّاری بنیاد هزار و یک شب را ایرانی می‌دانست:«قهرمان قصّه اسم ایرانی دارد. اسمش سکینه و زینب نیست، و شهرزاد است. این محکم‌ترین دلیل است بر ایرانی بودن هزار و یک شب«
ستّاری یکی از وجوه برجستهٔ این کتاب را محوریت یک زن، و پیروزی او می‌دانست:« واقعا شهرزاد یک اسطوره است. چون سلاح شهرزاد، قصّه است. او سلاح به معنای متعارف که ندارد و فقط با زبان و اندیشه، [در] ساحت قدرت نفوذ می‌کند و آن را تغییر می‌دهد. این جالب است که در پایان هزار و یک شب، شهریار به او می‌گوید تو من را آدم کردی، تو بودی که من را از این مهلکه خلاص کردی.»دکتر ستّاری نتیجه می‌گیرد«ما به جای نیزه و شمشیر، زبان و اندیشه داریم… در طول تاریخ، بیشتر اسلحهٔ ما زبان ما بوده و نه شمشیر و نیزه و پیکان»
– جلال ستّاری شیفته و شوریدهٔ ایران و فرهنگ انسانی‌اش بود.«از زمان دارالفنون تا حالا که این‌جا نشسته‌ام هیچ چیزی با اهمیت‌تر از فرهنگ ایران‌زمین برای من نبوده است و نیست. اگر ما یک وقت، یک جایی، حرفی برای گفتن داشته باشیم، آن مطمئنّاً علم و صنعت نیست، بلکه فرهنگ است.»

– روزگاری امورات و‌ مقدّرات فرهنگ این مملکت به دست امثال جلال ستّاری نوشته می‌شد:

«در ورودم به ایران در سازمان برنامهٔ آن زمان، تدوین برنامهٔ پنجسالهٔ فرهنگی مطرح بود. یکی از متصدّیان … مرا برد آن‌جا و گفت شما بنشینید این‌جا و در تدوین و برنامهٔ فرهنگی کمک کنید. بنده وقتی در وزارت فرهنگ و هنر بودم، دوتا برنامهٔ پنجسالهٔ فرهنگی نوشتم(برنامهٔ چهارم و پنجم) که هر دو برنامه بدون حذف حتّی یک ویرگول، تصویب شد.»

افسوس که این مزرعـه را آب گرفته
دهقـان مصیبت ‏زده را خـواب گرفته
خـون دل ما رنگ مِـیِ ناب گرفته
وز سـوزشِ تب، پیکرمان تاب گرفته
رخسـار هنر گونهٔ مهتـاب گرفته
چشـمان خِرَد پـرده ز خوناب گرفته

>>>بیشتر بخوانید:

 قطع امید پزشکان از ‎شهرام کاشانی/شهرام کاشانی فوت کرد!

لینک کوتاه : https://www.news.ir/?p=441880
-