شب قدر/ شب قدر چه شبی است؟

  • کد خبر : 425629
  • 12 اردیبهشت 1400 - 19:38
شب قدر/ شب قدر چه شبی است؟

 شب قدر چه شبی است؟شب قدر شب نزول قرآن است.ما آن(قرآن) را در شب قدر نازل کردیم و تو چه می دانی  که شب قدر چیست؟ شب قدر ارجمند تر و بهتر از هزار ماه است. فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای تقدیر هر کاری نازل می شوند. آن شب تا دم صبح صلح و سلام است. گزارۀ دوم را که شب قدر برتر از هزار ماه است، نمی دانیم چقدر برتر است! چه اتفاقی در این شب می افتد؟

نخست اینکه قرآن در این شب نازل شده، ضمن اینکه قرآن نازل شده، ملائکه نیز همراه روح، به مدد آن  و با اجازۀ پروردگارشان نازل می شوند. (مِن کُلِّ اَمر) یعنی همه چیز، هیچ استثنائی ندارد. هر چیزی که در مخیله ما بیاید و میلیاردها چیزی که نمی آید، ملائکه، تقدیرهای هر چیزی را در این شب می آورند.

روح همان است که علی (ع) فرمود: آفرینشی برتر و بزرگتر از جبرئیل است. ملائکه در کار خودشان، به روح وابسته هستند. اگر روح نباشد، ملائکه توان انجام کاری را ندارند؛ چرا که در جای دیگری از قرآن می فرماید: خداوند ملائکه را به واسطۀ روح نازل می کند. پس روح آن چیزی است که ملائکه را نازل می کند(سَلامٌ هیَ حَتّی مَطلَعِ الفَجر). نتیجه این تقدیر و تنزل ملائکه، سلامتی است تا مطلع فجر.

اما کُل اَمر، به چه کسی نازل می شود؟ کُل اَمر، به ولی امر نازل می شود؛ همان کسی که ، قرآن فرمود: خدا را اطاعت کنید! و پیامبر خدا و اولو الأمر را اطاعت کنید.

اولی و اولو، جمع ولی است؛ یعنی صاحبان امر، والیان امر. همۀ کارها  به خدمت ولی امر و وجود مقدس امام زمان آورده می شوند. حضرت فرمود: با دشمنانتان با استفاده از سورۀ قدر بحث کنید و دلیل بیاورید. در جواب آنهایی که می گویند: امام زمان(ع) زنده نیست،  ولی امر و امام معصوم نیاز نیست. از این سوره استنباط می شود مادامی که ماه ها و سال ها از پس هم می آیند، ماه مبارک رمضان و شب قدر هم خواهد آمد، ولی امر و امام زمان(ع) هم حضور خواهند داشت وملائکه باید تقدیر همۀ امور را نزد ایشان ببرند.

شب قدر

مقدرات امور در شب قدر

خداوند در سورۀ قدر می فرماید: در شب قدر ملائکه و روح نازل می شوند. به چه کسی نازل می شوند و این تقدیر ها را برای چه کسی می آورند؟ خدمت وجود مقدس امام زمان(ع) که حسابدار خداست؛ یعنی تمام تقدیر های الهی، دربارۀ همۀ عوالم و همۀ موجودات از مقام الهی به قطب عالم امکان، حسابدار عالم و خزانه دار عالم، امام زمان(ع) نازل می شود تا هر مخلوقی، رزق خود و تقدیر های یک سال خود را از دست مبارک ایشان دریافت کند.

امام زمان (ع) کسی است که تمام محاسبات ماسوی الله، در صفحۀ وجود مقدس ایشان انجام می شود.(کُلُّ شَیٍ اَحصَیناهُ فی اِمامٍ مُبین) و هر چیزی را در امامی آشکار برشمرده ایم. حساب و کتاب ها بدون استثنا در یک شخص انجام می شود، آن شخص همان امام مبین یعنی وجود مقدس امام زمان(ع) است. پس امام زمان (ع) محاسبه گر تمام نظام خلقت است و هر چه به هر مخلوقی می رسد از وجود مقدس امام زمان(ع) نشأت می گیرد.  به یمن حضرت، همۀ مخلوقات رزق و روزی داده می شوند.

متأسفانه بعضی ها فکر می کنند، وقتی می گوییم شب قدر، یعنی تقدیرها، در این شب تعیین می شود و ما تا سال بعد محکوم به این تقدیرها هستیم. خیر، ما در آنچه حضرت امضاء می کند، نقش مؤثری داریم. بنابراین، در شب های قدر تلاش کنید، تا کارنامه خوبی از بهترین تقدیر ها برای امضاء تحویل حضرت بدهید.

تفکر، مهم ترین عمل شب قدر

مهم ترین عمل در شب قدر، فکر کردن است، نه عبادت. مرحوم مجلسی روایتی را نقل کرده است، که در شب های قدر جوشن کبیر بخوانید؛ بزرگان هم به فرمایش ایشان احترام گذاشتند و جامۀ عمل پو شاندند. اما اگر در شب های قدر نتوانستیم، اشکال ندارد، تا پایان ماه مبارک هم فرصت داریم که این دعای زیبا و پر محتوا را بخوانیم. جوشن کبیر فقط برای ماه رمضان نیست، هر زمانی که بخوانید، خیرات و برکات خودش را دارد.

عبادت و دعا بدون حضور قلب و تمرکز، اثر چندانی ندارد. به طور مثال خواندن صد رکعت نماز بدون تمرکز خوب نیست. اما عزاداری فرق می کند، چون در عزاداری ها، تمرکز بالاست و حالت پذیری قلب خیلی زیاد است. البته باید مواظب باشیم عبادت زده نشویم، یعنی طوری نشود که عبادت، ما را از تفکر غافل کند. صرفاً خواندن جمله های عربی بدون فهم و درک درستی از آنها خوب نیست. در خواندنی که تدبر نیست خیری هم نیست. مهم تر از فکر کردن، سخنرانی شنیدن، حرف زدن و مذاکره کردن این است که ما در شب قدر به تصمیم هایی برسیم و برای آینده مان برنامه ریزی کنیم و آنها را تحویل  امام زمان بدهیم.

اگر دائم مشغول خواندن دعا شویم، فرصت نداریم فکر کنیم که چه چیزی را می خواهیم تحویل امام زمان(ع) بدهیم، این زمان با غفلت می گذرد و ما چیز مفیدی دست امام زمان نخواهیم داد. لذا مهم ترین عمل در شب قدر، شنیدن، فکر کردن، نقشه ریختن و تصمیم گیری است. باید در این شب ها، ساعت هایی را برای خود خلوت داشته باشیم و تا صبح نقشه بریزیم و بالاخره تحویل امام زمان(ع) بدهیم، بگوییم : آقا! ما برای سال آینده مان این چیزها را می خواهیم که شما امضاء کنید. پس داده های ما در این شب ها فوق العاده مهم است. بهتر است بیندیشیم چه داده هایی را به حضرت تقدیم کنیم، تا امضاء بفرمایند.

شب قدر

شب قدر، شب میزان و اندازه گیری

مسئله اول این است که، قدر در همه ما سوی الله جریان دارد. یعنی غیر از حق تعالی که وجود بی نهایت است، در بقیه جلوه های خدا، ما با قدر و اندازه سر و کار داریم. هر چیزی نزد خدا عدد و اندازه و مقدار دارد.

تعریف واقعی قضا و قدر

اساس نظام خلقت بر پایۀ اندازه است و در اصطلاح قرآنی به آن می گویند قضا و قدر، نتیجه و اندازه. بر اساس قانون نیوتن در علم فیزیک، اگر شما با دست، یک نیوتون نیرو به چیزی وارد کنید، یک نیوتن نیرو هم به دست شما وارد می شود. پس هر بار که یک قدر می دهیم، یک قضا دریافت می کنیم.

قضا، یعنی نتیجه و عکس العمل. به طور مثال مسواک زدن قدر می شود؛ قضایش سالم ماندن دندان است و برعکس آن، مسواک نزدن یک قدر است، نتیجه اش بیماری دندان است. به این مسئله اصطلاحاً در فیزیک عمل و عکس العمل، در فلسفه، علت و معلول و در دین قضا و قدر می گویند. پس همه چیز قضا و قدر دارد و بر اساس یک داده و یک نتیجه است. کسانی که در مجلسی نشسته اند، هر قدر به بلند گو نزدیک تر باشند، صدای بیشتری را دریافت می کنند. گوش هر کس هر قدری داشته باشد به همان مقدار صدا دریافت می کند.

>>>بیشتر بخوانید:

ضیافت رمضان/ لیالی قدر

بنابراین ما هر تصمیمی می گیریم و هر عملی انجام می دهیم، نتیجه و قضایی دریافت می کنیم. این قضا و قدر یعنی؛ اندازه ها و نتایجی که خداوند تبارک و تعالی در نظام خلقت قرار داده است. در این جا یک باور غلط را مطرح می کنیم، وقتی کسی می میرد، می گویند قضا و قدر الهی بوده، این فکر اشتباه است. این شخص قدری را در رفتار با بدنش انتخاب کرده ، که قضای آن مردن بوده است. بنابراین خودش مردن را انتخاب کرده ؛ نه اینکه خدا می خواسته او بمیرد. همچنین اگر کسی مریض شد، فقط قضا و قدر الهی نبوده، شاید خود شخص بهداشت را رعایت نکرده، در نتیجه مریض شده است.

قضا و قدر یعنی علت و معلول، عمل و عکس العمل، اما به این معنا نیست که اگر قضا و قدر الهی است، خواست خدا هم باشد.

امام صادق فرمود: تعداد کسانی که توسط گناه می میرند، بیشتر از کسانی است که با عمر مقدر می میرند.

به طور مثال، خداوند تعیین کرده، فردی در شصت سالگی بمیرد، اما اگر خودش در اثر انجام گناهان زیاد و بی احتیاطی، در چهل سالگی مرد. خودش قدرهایش را تغییر داده، نمی توانیم بگوییم خواست خدا بود. در مورد زندگی کسانی که به طلاق منجر می شود هم به همین منوال است، طلاق خواست خدا نبوده، بلکه بی تجربگی و بی اطلاعی زن و شوهر در رفتارها، روابط و کسب مهارت های اقتصادی، عاطفی و معنوی باعث شده، که زندگی شان تلخ شود و شکست بخورد. خدای تعالی برای هر چیزی، قانون و قضا معین کرده است. با یادگیری این قوانین، انتخاب هایتان تغییر کرده و قدرهای خوبی  را برای خودتان رقم می زنید و بر عکس اگر یاد نگیرید، طور دیگر عمل کرده و قدر دیگری نصیب تان می شود. پس وقتی می گوییم قضا و قدر الهی، به آن معنا نیست که خواست خدا بوده است.

شب قدر

مشرکین نیز همین را می گفتند: قرآن می فرماید: مشرکان خواهند گفت اگر خدا می خواست، ما و پدران مان مشرک نمی شدیم. خدا می فرماید: حرف بی دلیل نزنید. اگر قرار بود، من برای شما تصمیم بگیرم، منِ خدا دوست دارم شما مشرک باشید یا مؤمن؟ دوست دارم همه بندگانم مؤمن باشند؛ چون من موجودی مختار خلق کردم، بنا نیست کسی را با زور به بهشت ببرم، بنابراین اگر کسی کفر و جهنم را انتخاب کرد، او را آزاد می گذارم.

خداوند مسیر را با فرستادن قرآن، متخصصین معصوم، عقل و فطرت نشان داده، ولی کسی که مشرک است و خلاف میل او عمل می کند و به همۀ این قدرها پشت پا می زند، قضایش چیز دیگری ست.

مثالی دیگر: پلیس راهنمایی می گوید، این جاده لغزنده است. این قدر می شود، حالا بنده می توانم ترمز کنم و زنجیر چرخ ببندم و بروم، و یا بی احتیاطی کرده و به دستور پلیس توجهی نکنم. آمار نشان می دهد، سالی پنج هزار جوان موتور سوار در کشور ما از دنیا می روند، بیشتر از بیست هزار نفر در تصادف اتومبیل از دنیا می روند. این اتفاقات بی توجهی و غفلت است و خودشان قدرهایی را انتخاب کردند که در این قدرها تصادف و مرگ وجود دارد.

پس اگر گفتیم قضا و قدر الهی، نه اینکه مطلقاً خواست خداست. درست است که خداوند جاهایی می خواهد و دخالت هم می کند، اما مهم این است که ما بخواهیم.

چرا این شب،شب قدر نامیده شده است؟

اگر گفته شده است در ایام ماه رمضان و شب های قدر دعا کنید، یعنی خدایا درست است که تو دخالت نمی کنی، این را می دانیم که اگر کمک نخواهیم تو کمک نمی کنی، ولی همانطور که در قرآن گفتی: اگر دعای شما نباشد پروردگار هیچ اعتنایی به شما نمی کند. یعنی اگر دعایتان نباشد، خدا هم با شما کاری ندارد و خدا به زور کمک نمی کند. پس ما با خواندن اسماء تو از تو یاری می طلبیم. شب های ماه رمضان و به خصوص شب های قدر شب های استفاده از اسم های خداست. شما در هیچ ماهی به اندازۀ این ماه دائم از اسم های خداوند تبارک و تعالی و قدرت های الهی برای تک تک کارهایتان استفاده نمی کنید. دعاهای روزها، سحرها، شب ها همه اسماء الهی هستند.

خداوند قدرها را به ما نشان داده و هر کدام از قدرها، در روح، جسم دنیا و آخرت ما آثاری دارد. مثلاً نماز خواندن آثار ویژه خود را دارد، آنکه اول وقت می خواند با کسی که نماز را سبک می شمارد، یا فردی که اصلاً نماز نمی خواند، آثار متفاوتی دارند. همۀ این ها در نظام فیزیکی و نظام متافیزیکی اندازه گیری شده است. روزه نماز و حجاب هر کدام درجاتی دارند. هرکس، هر درجه ای را انتخاب کند یک سلسله آثاری در وجود او دارد.

شب های قدر و تقدیر مناسب

نکتۀ بعدی این است که، هر کدام از ما به تقدیرهای مناسب احتیاج داریم، مثلاً برای چشم، تقدیر خوب می خواهیم که خوب ببیند و یا اندام های بدن اندازۀ خوب و مناسبی داشته باشند. در بدن ما میلیون ها تقدیر وجود دارد که بهترینش را می خواهیم. در مورد رزق و روزی، لقمۀ حلال و پاک و پربرکت می باشد. در مسائل اقتصادی می خواهیم وابسته به کسی نباشیم، از پس مخارج زندگی مان برآییم و به دیگران در راه دین انفاق کنیم. پس ما به بهترین تقدیر ها احتیاج داریم، ولی باید در نظر داشته باشیم که اندازه ها فوق العاده مهم هستند.

لینک کوتاه : https://www.news.ir/?p=425629
  • نویسنده : ثمین شعفی
  • منبع : نقش انسان در تقدیرات شب قدر

برچسب ها